20 Temmuz 2015 Pazartesi

Sanatta Tek Nokta Perspektifi: Rönesans Tablolarından Kubrick in Sinemasına

Tek nokta perspektifi, nam-ı diğer tek kaçışlı perspektif aslında mimari kökenli bir anlatımdır. Biçimsel olarak gerçekleştirilen çizimlerde, objeler ufuk noktasına doğru boyut kazandığından dolayı, derinlik oluşur. Tek nokta olmasından dolayı bütün yapı, sonunda merkez derinlikte buluşur. Aslına bakarsanız, bu teknik çoğunlukla iç mekan perspektif çizimlerinde kullanılır; detaylar ve derinlik hissini kuvvetlendirir. Bununla beraber, bir çizim yöntemi olduğu için resimlerde de kullanımına rastlarız.

Elbet ki sayısız örneği olmasının yanı sıra, eğer sanatsal açıdan başarılı yorumlarını göz önünde bulundurursak, 15. yy dan başlayabiliriz. İlk tanımını Filippo Brunelleschi isimli rönesans mimarı yaptıktan sonra, dönemin ressamları tarafından başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Tek kaçışlı perspektif, eğer simetrik öğelerle birlikte kullanılırsa, vektörel bir desen oluşturur. Bu noktada; sinema ve simetri söz konusuysa Stanley Kubrick e bir göz atmamız gerekir.

Aslında üsluplarını oluşturmuş tüm yönetmenlerin kendine has bir açısı vardır; Tarantino nun alttan çekimi, Anderson ın üstten çekimi ve tabi ki Kubrick in tek nokta perspektifi. Öncelikle tablolara göz atalım, peşinden de Kubrick in açısını görelim;

 Masolino da Panicale, 1425
Pieter Neefs the Elder, 1630
Diego de Siloé, 16. yy n ikinci yarısı
Jacques Rousseau, 1674
François Boucher, 1740
Jean François de Troy, 1825
Francois Pascal Simon Gérard, 1814
S. T. GILL, 1851
Mary Cassatt, 1878
Edgar Degas, 1892
Tablolardan rahatça anlaşılacağı üzere, tek nokta atışı mekansal düzlemlerde derinlik algısının kuvvetli bir biçimde hissedilmesini sağlıyor. Aynı zamanda simetrik yüzeyler üzerinde tekrar eden desenler göze daha hoş görünmesine neden oluyor. Mimari / mekansal bu teknik, Kubrick in sinemasına da gene aynı şekilde yansıyor; simetrik oluşturulmuş ve genellikle "koridorvari" ortamlarda gerçekleşen olaylar, "tedirginlik" hissini beraberinde getiriyor. İşte Kubrick in açısı;


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder